รหัสทางไกล: 039
รหัสไปรษณีย์: 23000
ต้นไม้ประจำจังหวัด: กันเกรา (Fagraea fragrans)
ระยะทาง: 315 กม. กรุงเทพฯ-ตราด
โรงแรมที่พัก:ตราด

พื้นที่:2,819 ตร.กม.
ประชากร:225,500 คน
แผนที่:แผนที่ท่องเที่ยว | แผนที่ตัวเมือง
โรงแรมที่พัก:โรงแรมที่พัก
สินค้า OTOP: ปลากะตักสามรสชนิดมีงา ต.คลองใหญ่ ; ทุเรียนกวน ดูริโอ้ ต.วังกระแจะ
Website:ตราด

เมืองเกาะครึ่งร้อย พลอยแดงค่าล้ำ ระกำแสนหวาน หลังอาบหมาดี
ยุทธนาวีเกาะช้าง สุดวางบูรพา

เมืองตราดสันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากคำว่า "กราด" ที่เป็นชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้ทำไม้กวาด ต้นไม้ชนิดนี้มีขึ้นอยู่รอบเมืองตราด ซึ่งในสมัยนั้นมีต้นกราดอยู่เป็นจำนวนมาก แต่พอถึงในสมัยกรุงศรีอยุธยา รัชสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เมืองตราดมีชื่อในขณะนั้นว่า "บ้านบางพระ" จังหวัดตราด หรือเมืองทุ่งใหญ่ปรากฏชื่อในทำเนียบหัวเมืองสมัยพระเจ้าปราสาททอง (พ.ศ. 2178) ว่าเป็นหัวเมืองชายทะเล สังกัดฝ่ายการต่างประเทศ ซึ่งเกี่ยวข้องกับด้านการคลัง ตราดเป็นหนึ่งในเมืองท่าชายทะเล ที่มีชัยภูมิเหมาะกับการแวะจอดเรือ เพื่อขนถ่ายซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้า เติมเสบียงอาหาร น้ำจืดบริเวณอ่าวเมืองตราด จึงเป็นสถานที่ที่ตั้งชุมชนพ่อค้าชาวจีนที่เดินทางเข้ามาค้าขาย
ตราดนับเป็นเมืองศูนย์กลางการค้าแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงปลายอยุธยา สินค้าที่ส่งออกขายยังแดนไกล โดยเฉพาะของป่า เช่น เขากวาง หนังสัตว์ ไม้หอม และเครื่องเทศต่าง ๆ ล้วนมาจากเขตป่าเขาชายฝั่งทะเลตะวันออก แถบระยอง จันทบุรี ตราด โดยลำเลียงสินค้าผ่านมาตามแม่น้ำเขาสมิง ออกสู่ปากอ่าวตราด

เมื่อครั้งสงครามกู้เอกราชสมเด็จพระเจ้าตากสินทรงเลือกตราดเป็นเมืองหน้าด่านกันชน ทำหน้าที่ส่งเสบียงอาหารก่อนเคลื่อนกองทัพเรือออกจากจันทบุรี

ในสมัยรัชการที่ 1 เมืองตราดยังเป็นเมืองท่าสำคัญแห่งหนึ่งเช่นเดียวกับในสมัยอยุธยา ในสมัยรัชกาลที่ 3 ไทยทำศึกกับเจ้าอนุวงศ์ เมืองเวียงจันท์ซึ่งต่อมาหันไปสวามิภักดิ์กับญวน ไทยกับญวนผิดใจกันจนต้องทำสงครามกันในปี พ.ศ. 2371 ตราดเป็นสถานที่กำลังพล และเสบียงอาหารมีการตั้งป้อมค่ายอยู่ที่บ้านแหลมหิน ปากอ่าวเมืองตราด

สมัยรัชกาลที่ 5 ฝรั่งเศสได้ส่งกองทัพเรือเข้ายึดจันทบุรี ปี ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) และคืนให้ไทยในปี พ.ศ. 2447 โดยแลกกับเมืองตราดตั้งแต่แหลมสิงห์ไปจนถึงเกาะกูด รวมทั้งเมืองปัจจันตคีรีเขตร (เกาะกง) ต่อมารัฐบาลไทยเห็นว่าตราดมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ และพลเมืองส่วนใหญ่เป็นคนไทย ด้วยพระปรีชาสามารถของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฝรั่งเศสจึงยินยอมทำสัญญายกเมืองตราดกับเมืองด่านซ้ายฝั่งขวาของแม่น้ำโขง (เมื่อหันหน้าไปทางปากแม่น้ำ) คืนให้กับไทยโดยแลกเปลี่ยนกับพระตะบอง เสียมราฐ ศรีโสภณ เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2449 โดยฝ่ายไทยมีพระยามหาอำมาตยาธิบดี ซึ่งในขณะนั้นเป็นพระยาศรีเทพตำแหน่งปลัดทูลฉลองกระทรวงมหาดไทยเป็นหัวหน้าผู้แทนรัฐบาลไทย ฝ่ายฝรั่งเศสมีเมอซิเออร์รูซโซเรซิดังเป็นหัวหน้าผู้แทนรัฐบาลฝรั่งเศสได้กระทำพิธีส่ง และรับมอบกัน ณ ศาลากลางจังหวัด และฝรั่งเศสยอมถอนทหารออกไปเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2450
ในช่วงสงครามอินโดจีน (พ.ศ. 2483-2484) ฝรั่งเศสพยายามเข้ายึดเมืองตราดอีกเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2484 กองทัพเรือไทยได้เข้าต่อสู้ขัดขวางกองทัพเรือฝรั่งเศสที่ล่วงล้ำน่านน้ำไทยอย่างกล้าหาญ รักษาเมืองยุทธศาสตร์ที่อุดมสมบูรณ์แห่งนี้ได้

ปี พ.ศ. 2521 เกิดสงครามสู้รบในกัมพูชา ชาวเขมรนับแสนหนีตายทะลักเข้ามาในเขตไทยทางเทือกเขาบรรทัด เขตพรมแดนด้านตะวันออก เส้นทางหลวงหมายเลข 318 จากตัวเมืองตราดเลียบขนานเทือกเขาบรรทัด และชายฝั่งทะเลสู่อำเภอคลองใหญ่เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์สายสำคัญ เมื่อสงครามสงบลงในปี พ.ศ. 2529 เส้นทางสายนี้ได้แปรเปลี่ยนเป็นเส้นทางการค้าระหว่างชายแดนไทย-กัมพูชาบริเวณตลาดหาดเล็ก สุดเขตชายแดนไทย และเป็นจุดเริ่มต้นการเดินทางต่อไปยังเกาะกง

การขุดพบ"พลอยแดง" หรือ "ทับทิมสยาม" ในเขตอำเภอบ่อไร่เมื่อปี พ.ศ. 2514 ก่อกระแสการตื่นพลอย ผู้คนจากทั่วสารทิศหลั่งไหลเข้ามาแสวงโชคที่นี่ความเจริญทุกด้านมุ่งสู่บ่อไร่จนกลายเป็นเมืองใหญ่คู่กับตัวเมืองตราด พื้นที่ที่เคยเป็นป่าทึบกลายเป็นหลุมบ่อ เมื่อทรัพย์สินในดินเริ่มหมดไป ในปี พ.ศ. 2534 บ่อไร่กลายเป็นเมืองร้าง เหลือไว้เพียงอาคารร้านค้าซึ่งเป็นอนุสรณ์แห่งความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจจังหวัดตราด อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 315 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 2,819 ตารางกิโลเมตร เป็นจังหวัดชายแดนทางภาคตะวันออกของประเทศไทย แบ่งการปกครองออกเป็น 5 อำเภอ กับ 2 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอเขาสมิง อำเภอแหลมงอบ อำเภอคลองใหญ่ อำเภอบ่อไร่ กิ่งอำเภอเกาะกูด และกิ่งอำเภอเกาะช้าง

สภาพภูมิอากาศ จังหวัดตราดมีอากาศไม่ร้อนจัด หรือหนาวจนเกินไป แต่มีฝนตกชุกมาก เพราะมีพื้นที่ติดทะเลและภูเขาโอบล้อม จึงทำให้รับอิทธิพลของลมมรสุม แบ่งออกเป็น 3 ฤดู
ฤดูหนาว เป็นเพียงระยะเวลาสั้นๆ ช่วงเดือนพ.ย.-ก.พ. อากาศไม่หนาวมากนัก อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 20 องศาเซลเซียส
ฤดูร้อน เป็นช่วงระหว่างเดือน มี.ค.-เม.ย. อุณหภูมิโดยเฉลี่ยไม่เกิน 34 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน เกิดจากอิทธิพลลมมรสุมตัวันตกเฉียงใต้พัดผ่านทะเลอ่าวไทย ในช่วงเดือน พ.ค.-ต.ค ของทุกปี ทำให้มีฝนตกชุกในเกือบทุกพื้นที่ โดยเฉลี่ยจะมีปริมาณน้ำฝน 4,000 มม.ต่อปี

เป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นเมือง "เกาะครึ่งร้อย" อุทยานทางทะเลที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ "อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง" 52 เกาะ ซึ่งนอกจากหาดทรายแล้ว เกาะช้างยังมีส่วนพื้นที่ป่าดงดิบบนเขาสูงมีเส้นทางเดินป่าที่ "ป่าเมฆสวรรค์ " มี นกเงือกอาศัยอยู่และทั้งยังมีพรรณไม้โบราณ "บัวแฉก" อยู่ด้วยทางตอนใต้ของเกาะช้างมี อนุสรณ์สถานยุทธนาวีเกาะช้าง" เป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ หากจะไปเที่ยวตามเกาะต่างๆ ไปขึ้นเรือได้ที่ "ท่าเรือแหลมงอบ" ส่วนที่แคบที่สุดในประเทศไทย อยู่ที่บริเวณระหว่างหลักกิโลเมตรที่ 81-82 กว้างเพียง 450 เมตร เท่านั้น ที่ "ตลาด ชายแดนบ้านหาดเล็ก " ซึ่งติดกับเขมรที่ปลางทางหลวงแผ่นดินนักท่องเที่ยวนิยมไปจับจ่ายซื้อสินค้าปลอดภาษี

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ:

ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง
ตั้งอยู่บนถนนหลักเมือง สันนิษฐานว่า สมเด็จพระเจ้าตากสินโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นตามความเชื่อแบบจีน (ลักษณะการก่อสร้างศาลเหมือนกับเก๋งจีน) ศาลแห่งนี้จึงเหมือนที่รวมน้ำใจของชาวไทย-จีน

เกาะช้าง
หากพูดถึงสถานที่ท่องเที่ยวใน จ.ตราด คงหนีไม่พ้นเกาะช้างแห่งนี้เป็นแน่ ด้วยความเป็นเกาะใหญ่อันดับ ๒ ของประเทศรองจากเกาะภูเก็ต และความงามที่ไม่แพ้กัน ทำให้มีนักท่องเที่ยวมากมาย ทั้งชาวไทย ชาวต่างชาติ ที่นี่ยังมีปะการังที่สวยงาม เพื่ออวดต่อสายตานักท่องเที่ยวที่ดำดิ่งสู่ท้องทะเล

อนุสรณ์สถานยุทธนาวีที่เกาะช้าง
อนุสรณ์สถานที่จัดแสดงข้อมูลประวัติศาสตร์
การสู้รบของกองทัพเรือไทยกับกองกำลังเรือรบของฝรั่งเศส และแสดงอัตชีวะประวัติของพลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ บิดาแห่งกองทัพเรือไทย

เกาะไม้ชี้
นักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบความเป็นส่วนตัวมักจะมาเที่ยวพักผ่อนที่นี่ ด้วยเป็นเกาะเล็กๆ ที่แวดล้อมไปด้วยธรรมชาติที่สวยงาม หาดทรายขาวสะอาด ยิ่งแสงแดดส่องกระทบกับน้ำใส ๆ ของทะเล เกาะแห่งนี้จึงไม่ต่างกับสวรรค์เล็กๆ เท่าใดนักนักท่องเที่ยวจะดำดิ่งดูปะการัง และปลาสวยงามได้ไม่มีเบื่อ

น้ำตกธารมะยม
เป็นน้ำตกขนาดกลาง มีธารน้ำตก ๔ ชั้นด้วยกัน แต่ชั้นที่สวยงามที่สุดคือชั้นที่ ๓ น้ำตกแห่งนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ รัชกาลที่ ๗ และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี เคยเสด็จประพาสมายังน้ำตกแห่งนี้

แหลมกลัด
บรรยากาศเงียบสงบ ชายหาดขาวสะอาดตาน่าจะเป็นเสน่ห์ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวได้มาสัมผัสกับที่นี้ ด้วยลักษณะของแหลมกลัดที่มีโขดหินยื่นยาวออกมานอกทะเล บริเวณหน้าหาดน้ำก็ไม่ลึกมากนัก สามารถลงเล่นน้ำได้อย่างสบายใจ

หาดกไม้รูด
เรียกอีกชื่อว่า หาดสำราญ บรรยากาศของที่นี่ก็เหมือนกับที่อื่นๆ แต่ถ้าหากนักท่องเที่ยวสนใจที่จะมานอนพักตากอากาศที่นี่ ต้องจองล่วงหน้าตั้งแต่เนิ่นๆ เพราะที่นี่มีบังกะโลให้เช่าอยู่ไม่กี่หลัง

ตลาดพลอย
แต่ก่อนพลอยที่มีชื่อเสียงอยู่ที่ อ.บ่อไร่ ซึ่งเป็นสถานที่ผลิตพลอยแดงหรือทับทิมสยาม แต่ปัจจุบันตลาดพลอยในเขต อ.บ่อไร่ ประสบปัญหาในเรื่องหาสถานที่พลอย ตลาดพลอยแห่งใหม่ที่น่าสนใจจึงเกิดขึ้นมากมายแต่นักท่องเที่ยวให้ความสนใจเห็นจะได้แก่ ตลาดพลอยหัวทุ่ง ตลาดพลอยบ้านสระใหญ่ ตลาดพลอยหนองบอน

สถานที่ไหว้พระขอพร
วัดบุปาผาราม วัดโยธานิมิตร วัดคีรีวิหาร วัดสะพานหิน วัดเมืองเก่าแสนตุ่ม

งานเทศกาลประเพณีของจังหวัด
งานวันวีรกรรมทหารเรือไทยในยุทธนาวีที่เกาะช้าง งานในครั้งนี้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวันที่ ๑๗-๒๑ หรือ ๒๓ มกราคม ณ บริเวณ อ.แหลมงอบ และเกาะช้าง
งานวันตราดรำลึก จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวันที่ ๒๓-๒๗ มีนาคม ณ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด
งานผลไม้ และของดีเมืองตราด จัดขึ้นประมาณปลายเดือนพฤษภาคม หรือต้นเดือนมิถุนายน บริเวณสนามหน้าศาลากลางจังหวัด

กิจกรรมท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
การท่องเที่ยวเชิงเกษตร ตราดมีผลไม้ที่ขึ้นชื่อมากมายไม่ว่าจะเป็นราชาแห่งผลไม้ไทย (ทุเรียน) หรือราชินีแห่งผลไม้ (มังคุด) เงาะ ลองกอง กระท้อน ระกำ ซึ่งนักท่องเที่ยวท่านใดที่สนใจ Trip ท่องเที่ยวในครั้งนี้ ที่ให้นักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบผลไม้ สามารถเข้าชม ชิม สัมผัส และหาซื้อผลไม้ได้โดยตรงที่สวนผลไม้ต่าง ๆ ใน จ.ตราด ซึ่งมีสวนให้เลือกสรรมากมาย
ดำน้ำดูปะการัง Trip ท่องเที่ยวนี้สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการว่ายน้ำดูปะกังซึ่งกิจกรรมครั้งนี้จัดขึ้นที่เกาะช้าง เกาะหมาก เกาะเหลายาใน เกาะกูด นอกจากนี้ยังมี Trip ล่องเรือ เที่ยวรอบเกาะ พายเรือแคนู เรือคายัค นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสธรรมชาติที่หายากเต็มที่ได้จาก ท่องเที่ยวในครั้งนี้

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

สำนักงานจังหวัดตราด โทร. 0 3951 1282
สถานีเดินรถโดยสารประจำทาง โทร. 0 3951 1986
สถานีตำรวจภูธร อำเภอเมือง โทร. 0 3951 1239
สถานีตำรวจภูธร อำเภอคลองใหญ่ โทร. 0 3958 1115
สถานีตำรวจภูธร อำเภอแหลมงอบ โทร. 0 3959 7033
สถานีตำรวจภูธร กิ่งอำเภอเกาะช้าง โทร. 0 3958 6191, 0 3958 6250
โรงพยาบาลตราด โทร. 0 3951 1040-1
โรงพยาบาลคลองใหญ่ โทร. 0 3958 1044
โรงพยาบาลแหลมงอบ โทร. 0 3959 7040
โรงพยาบาลกรุงเทพฯ-ตราด โทร. 0 3953 2735
โรงพยาบาลกิ่งอำเภอเกาะช้าง โทร. 0 3958 6130
ด่านตรวจคนเข้าเมืองแหลมงอบ โทร. 0 3959 7261
ด่านตรวจคนเข้าเมืองคลองใหญ่ โทร. 0 3958 8108
จุดตรวจด่านชายแดนบ้านหาดเล็ก โทร. 0 3958 8084
สถานีตรวจอากาศ อำเภอคลองใหญ่ โทร. 0 3958 1276

รูปภาพ จาก Google: