รหัสทางไกล: 036
รหัสไปรษณีย์: 18000
ต้นไม้ประจำจังหวัด: ตะแบกนา (Lagerstroemia floribunda)
ระยะทาง: 108 กม. กรุงเทพฯ-สระบุรี
โรงแรมที่พัก:สระบุรี

พื้นที่:3,576.486 ตร.กม.
ประชากร:621,424 คน
แผนที่:แผนที่ท่องเที่ยว | แผนที่ตัวเมือง
โรงแรมที่พัก:โรงแรมที่พัก
สินค้า OTOP: ผลไม้อบกรอบ ต. ไผ่ต่ำ ; เสื้อผ้าสำเร็จรูปชายหญิง ต. ห้วยบง ; หัตถกรรมหินอ่อน ต. ตลิ่งชัน ; งานหัตถกรรมหินอ่อน ต. หน้าพระลาน ; ผลิตภัณฑ์เชือกมัดฟาง ( แฟ้ม ) ต. ห้วยขมิ้น
Website:สระบุรี

พระพุทธบาทลือนาม สถานที่น้ำอุดม นมเนื้อมากมาย หลากหลายโรงงาน ถิ่นข้าวสายพันพัธุ์ดี มีมะม่วงรสเลิศ รวมบรรเจิดธรรมชาติ

สระบุรี เป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งแต่โบราณสันนิษฐานว่าตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. 2092 ในรัชสมัยสมเด็จ พระมหาจักรพรรดิ์ การตั้งเมืองนี้ สันนิษฐานว่าพระองค์โปรดเกล้าฯให้แบ่งพื้นที่เขตเมืองลพบุรีกับเมืองนครนายก บางส่วนมารวมกัน ตั้งขึ้นเป็นเมืองสระบุรี ทั้งนี้เพื่อต้องการให้เป็นศูนย์ระดมพลเมืองในยามศึกสงคราม เพราะฉะนั้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมา จึงมักพบเรื่องราวของจังหวัดสระบุรีเกี่ยวกับการศึกสงครามอยู่เสมอ สำหรับที่มาของคำว่า "สระบุรี" สันนิษฐานว่า เพราะเหตุที่ทำเลที่ตั้งครั้งแรกมีบึงอยู่ใกล้ คือ "บึงหนองโง้ง" เมื่อตั้งเมืองขึ้นจึงได้นำเอาคำว่า "สระ" มารวมเข้ากันกับคำว่า "บุรี" เป็นชื่อเมือง "สระบุรี"

สระบุรีอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 107 กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมือง หนองแซง เสาไห้ บ้านหมอ พระพุทธบาท หนองโดน แก่งคอย มวกเหล็ก วังม่วง วิหารแดง หนองแค ดอนพุด และเฉลิมพระเกียรติ มีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 3,576 ตารางกิโลเมตร

ปูชนียสถานคู่บ้านคู่เมืองที่สำคัญคือ " วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร " ทุก ๆ ปี ในวันเข้าพรรษาแรม 1 ค่ำเดือน 8 จะมีประเพณีตักบาตร ดอกไม้ บริเวณวัดพระพุทธบาทแห่งนี้ ในบริเวณ วัดมี "พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระพุทธบาท " เก็บรวบรวมศิลปที่มีค่าของจังหวัด " สวนรุกขชาติมวกเหล็ก "
มี " น้ำตกมวกเหล็ก " เป็นจุดท่องเที่ยว น้ำตกนี้มีที่มาจากลำธารของ " ป่าอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ "
ซึ่งจะไหลลงแม่น้ำป่าสักส่วนน้ำตกที่ชาวบ้านนิยมมาพักผ่อนเล่นน้ำมากที่สุดคือ " น้ำตกเจ็ดสาวน้อย "
ในตำบลมวกเหล็ก และที่ อ. แก่งคอย มี " ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ เจ็ดคด -โป่งก้อนเส้า " เป็นสถานที่ศึกษาธรรมชาติทั้งพันธุ์ไม้และสัตว์ป่าต่าง ๆ

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ:

อุทยานแห่งชาติพระพุทธฉาย
มีพื้นที่ครอบคลุม ๔ อำเภอ ได้แก่ อ.เมืองแก่งคอย หนองแค และวิหารแดง มีเนื้อที่ราว ๔๔ ตร.กม. หรือ ๒๗,๘๕๖ ไร่ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ ๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๖ ในช่วงราวเดือนตุลาคม -มกราคมเป็นช่วงที่อากาศหนาวเย็นเหมาะสำหรับการเดินทางไปท่องเที่ยวพักผ่อน

วัดพระพุทธฉาย
ตั้งอยู่เชิงเขาปถวี (ปฐวี) ที่ต.หนองปลาไหล เข้าทางเดี่ยวกับอุทยานแห่งชาติพระพุทธฉาย เป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธฉาย หรือ รอยพระพุทธรูปอยู่บนแผ่นหิน ซึ่งตั้งอยู่บนชะง่อนผา โดยสร้างมณฑปครอบว้า มีบันไดจากบริเวณวัดด้านล่างขึ้นไปยังมณฑป และต่อไปยังหน้าผาซึ่งอยู่เหนือมณฑปขึ้นไป

ถ้ำศรีวิไล
ตั้งอยู่บริเวณวัดถ้ำศรีวิไล ต.หน้าพระลาน ภายในถ้ำมีพระพุทธเนาวรัตน์ ศิลปะสมัยเชียงแสน มีหินงอก หินย้อย นอกจากนั้นยังสามารถเที่ยวชมวิวทิวทัศน์ของธรรมชาติ มองเห็นภูเขาสลับซับซ้อนสวยงาม

วัดเขาแก้ววรวิหาร
ตั้งอยู่ที่ ต.ต้นตาล ทางฝั่งขวาของแม่น้ำป่าสัก ในสมัยที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ เสด็จประพาสหัวเมือง เมื่อถึง อ.เสาไห้ ได้โปรดเกล้าฯ บูรณะปฏิสังขรณ์วัดแห่งนี้ และสถาปนาเป็นพระอารามหลวง มีคำเล่าลือกันว่าวันดีคืนดีจะเห็นดวงแก้วสุกสว่างเหนือวิหารวัดเขาแก้ว ถือว่าเป็นการแสดงปาฏิหาริย์ของสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่บรรจุในองค์พระเจดีย์ ในเจดีย์ปรางค์ห้ายอดองค์เล็ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างหอระฆังและเจดีย์องค์ใหญ่ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่อง พระพุทธรูปปางป่าเลไลยก์ และพระพุทธบาทอีกหลายองค์ซึ่งล้วนมีลักษณะงดงาม

สำนักสงฆ์ถ้ำกระบอก
ตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาโปร่งปราบ ต.ขุนโขลนเป็นสถานที่รักษาคนไข้ติดยาเสพติดที่มีชื่อเสียง สำนักสงฆ์ถ้ำกระบอกนี้ แม่ชีเมี้ยนปานจันทร์ เป็นผู้ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๐ ต่อมาเมื่อแม่ชีเมี้ยนเสียชีวิตลง หลวงพ่อจำรัญ ปานจันทร์ ซึ่งเป็นหลานได้เป็นผู้ปฎิบัติภารกิจสืบต่อมา และได้รับรางวัล "แมกไซไซ" เมื่อวันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๑๘

วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร
เป็นพระอารามหลวงชั้นนอกตั้งอยู่ที่ตำบลขุนโขลน ปูชนียสถานที่สำคัญ คือ "รอยพระพุทธบาท" ที่ประทับไว้บนแผ่นหินเหนือไหล่เขาสุวรรณบรรพต หรือเขาสัจจพันธคีรี รอบพระบาทมีความกว้าง ๒๑ นิ้ว ยาว ๕ ฟุต ลึก ๑๑ นิ้ว ค้นพบในสมัยพระเจ้าทรงธรรม พระองค์ทรงเห็นว่าเป็นรอยพระบาทตามลักษณะ ๑๐๘ ประการ จึงโปรดฯ ให้สร้างมณฑปชั่วคราว ครอบรอยพระบาทไว้ ต่อมาได้มีการสร้างต่อเติมกันอีหลายสมัย
นอกจานี้ในบริเวณวัดยังมี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระพุทธบาท (วิหารหลวง) ซึ่งเป็นที่เก็บรวบรวมศิลปวัตถุอันมีค่ายิ่ง อาทิ เครื่องทรงสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมเครื่องลายครามสังคโลก เครื่องทองสำริดโบราณ ศาสตราวุธโบราณ รอยพระพุทธบาทจำลอง ยอดมณฑปพระพุทธบาทเก่า พัดยศของพระสมัยต่าง ๆ

ผาเสด็จ
ตั้งอยู่ริมทางรถไฟ ต.ทับกวาง ผาเสด็จอยู่เลยจากสถานีรถไฟไปราว ๕๐ เมตร เป็นหน้าผาที่รัชกาลที่ ๕ และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ เสด็จมาประทับเมื่อคราวสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพฯ -นครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๘ ทั้งสองพระองค์ได้ทรงจารึกพระปรมาภิไธย จปร. และ สผ. ไว้ ณ หน้าผาแห่งนี้

น้ำตกเจ็ดสาวน้อย
ตั้งอยู่ที่บริเวณเขตติดต่อระหว่าง จ.ลพบุรี และสระบุรี ตามเส้นทางสายพัฒนานิคม - วังม่วง มีการทำไร่ทางตะวันกันมาก ในช่วงฤดูหนาวราวเดือน พฤศจิกายน - ธันวาคม ริมฝั่งถนนจะสะพรั่งไปด้วยสีเหลืองของดอกทานตะวัน เป็นสุดุดตาแก่ผู้ผ่านมาบริเวณนี้เป็นอย่างมาก สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวนับแสนคนจากทั่วประเทศให้เดินทางมาเที่ยวชม และถ่ายภาพเก็บไว้

สถานที่สถานที่สถานที่สถานที่ไหว้พระขอพร
วัดพระพุทธฉาย ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองปลาไหล วัดศาลาแดง ตรงข้ามศาลากลางจังหวัด วัดถ้ำศรีวิไล ต.หน้าพระลาน วัดสูง ต.เส้าไห้ วัดเขาแก้ววรวิหาร ต. ต้นตาล
วัดสมุหประดิษฐาราม ต.สวนดอกไม้ วัดจันทบุรี ตั้งอยู่ที่บ้านเมืองเก่า หมู่ ๖ ต.เมืองเก่า วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ที่ ต.ขุนโขลน วัดพุคำบรรพต ต.พุคำจาน วัดถ้ำพระโพธิสัตว์ ต.ทับกวาง วัดพระพุทธบาทน้อย ที่ ต.สองคอน วัดคลองใหม่ ต.หนองหมู

งานเทศกาลประเพณีของจังหวัด
ประเพณีแห่พระเขี้ยวแก้ว จัดขึ้นในวันขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๔
ประเพณีตักบาตรดอกไม้ วันเข้าพรรษา ในวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ของทุกปี
งานนมัสการรอยพระพุทธบาท กำหนดให้มีการจัดงานนมัสการปีละ 2 ครั้ง ตั้งแต่วันขึ้น ๑ ค่ำ - ๑๕ ค่ำ เดือน ๓ รวม ๑๕ วัน และในวันขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๔ รวม ๘ วัน
ประเพณีเจ้าพ่อเขาตก หรืองานแห่เจ้าพ่อเขาตก ที่บริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร อ.พระพุทธบาท จัดเป็นงานประเพณีประจำปี ในวันขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๔ ติดต่อกันไป ๔ วัน
ประเพณีกำฟ้า จัดให้มีขึ้นในวันสุกดิบ ขึ้น ๒ ค่ำ เดือน ๓ และ ๓ ค่ำ เดือน ๓ โดยจัดงานที่ ต.ไผ่หลิ่ว อ.ดอนพุด เป็นประจำทุกปี
ประเพณีสงกรานต์สรงน้ำเสานางตะเคียนวัดสูง จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ บริเวณหน้าอุโบสถวัดสูง อ.เสาไห้ โดยกำหนดในวันที่ ๒๓ เมษายน ของทุกปี
การแข่งขันเรือยาวประเพณีลุ่มน้ำป่าสัก จัดให้มีการแข่งขันเป็นประเพณี ณ บริเวณท่าน้ำหน้าที่ว่าการ อ.เสาไห้ทุกปี ใน วันเสาร์ - วันอาทิตย์ สุดท้ายของเดือนกันยายน

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

ประชาสัมพันธ์จังหวัดสระบุรี โทร. 0 3621 1545, 0 3621 1025
โรงพยาบาลจังหวัดสระบุรี โทร. 0 3621 1008, 0 3631 6555
โรงพยาบาลพระพุทธบาท โทร. 0 3626 6111, 0 3632 3291-6
สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองสระบุรี โทร. 0 3621 1011, 191 , 0 3621 1014
สถานีขนส่งสระบุรี (บขส.) โทร. 0 3621 1810, 0 3623 0676
สถานีรถไฟสระบุรี โทร. 0 3621 1091
สถานีรถไฟแก่งคอย โทร. 0 3624 4020, 0 3624 5520
สถานีรถไฟบ้านหมอ โทร. 0 3620 1311
ตำรวจทางหลวง โทร. 1193
ตำรวจท่องเที่ยว โทร. 1155

รูปภาพ จาก Google: