รหัสทางไกล: 037
รหัสไปรษณีย์: 25000
ต้นไม้ประจำจังหวัด: ศรีมหาโพธิ์ (Ficus religiosa)
ระยะทาง: 136 กม. กรุงเทพฯ-ปราจีนบุรี
โรงแรมที่พัก:ปราจีนบุรี

พื้นที่:4,762.362 ตร.กม.
ประชากร:459,997 คน
แผนที่:แผนที่ท่องเที่ยว | แผนที่ตัวเมือง
โรงแรมที่พัก:โรงแรมที่พัก
สินค้า OTOP: สมุนไพรมะขามป้อม ต. ท่างาม ; สบู่เหลวอาบน้ำขมิ้นชัน ต. ท่างาม ; แชมพูอัญชัญ ต. ท่าข้าม
Website:ปราจีนบุรี

ศรีมหาโพธิ์คู่บ้าน ไผ่ตงหวานคู่เมือง ผลไม้ลือเลื่อง เขตเมืองทวาราวดี

ปราจีนบุรี เป็นจังหวัดชายแดนอยู่ทางทิศด้านตะวันออก ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 135 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งสิ้นประมาณ 4,762 ตารางกิโลเมตร เคยเป็นดินแดนที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี และต่อเนื่องมาจนถึงสมัยลพบุรีประมาณ 800 ปี ก่อนปรากฏหลักฐานเป็นซากเมืองโบราณที่เรียกว่า "เมืองศรีมโหสถ" ที่ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมโหสถ และทางด้านทิศตะวันออกของเมืองศรีมโหสถ บริเวณบ้านโคกขวาง อำเภอศรีมหาโพธิยังพบชุมชนโบราณอายุร่วมสมัยเดียวกันกับเมืองศรีมโหสถ บริเวณซากเมืองโบราณเหล่านี้มีซากโบราณสถานที่ใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและพบโบราณวัตถุต่างๆ ได้แก่ พระพุทธรูป เทวรูป เครื่องปั้นดินเผา เครื่องมือเครื่องใช้ประเภทสำริด กระจัดกระจายอยู่ทั่วไป

ต่อมาศูนย์กลางความเจริญได้ย้ายมาตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำบางปะกงดังเช่นปัจจุบัน ในสมัยกรุงศรีอยุธยา เรียกว่า "เมืองปราจีน" ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นก็ยังเรียกว่า "เมืองปราจิณ" หรือ "มณฑลปราจิณ" จวบจนในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดระเบียบการปกครองแผ่นดินตามแบบต่างประเทศ มณฑลปราจิณได้ถูกยุบเลิก คงมีฐานะเป็นเพียงหัวเมืองเมืองหนึ่ง ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนคำว่า "เมือง" เป็น "จังหวัด" จึงมีชื่อเรียกใหม่ว่า จังหวัดปราจีนบุรี

จังหวัดปราจีนบุรีแบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอบ้านสร้าง อำเภอประจันตคาม อำเภอศรีมโหสถ อำเภอศรีมหาโพธิ อำเภอกบินทร์บุรี และอำเภอนาดี

ปัจจุบันจุดท่องเที่ยวที่สำคัญเห็นจะได้แก่ " แก่งหินเพิง " ซึ่งทุก ๆ วันมีนักท่องเที่ยวผู้รักการผจญภัยจะไปล่องแก่งท้าทายสายน้ำที่นั่น และกีฬาอย่างใหม่ได้แก่ การโรยตัวเหนือผา " น้ำตกธารรัตนา "
" อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ " ซึ่งมี " น้ำตกเหวสุวัต " และน้ำตก " เหวนรก " เป็นจุดท่องเที่ยวด้วย
สัญลักษณ์ของจังหวัดคือ ต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ์อยู่ที่ " วัดศรีมหาโพธิ์ " สันนิษฐานว่าเป็นหน่อจากต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ประทับของพระพุทธเจ้าขณะตรัสรู้นำมาจากอินเดีย นอกจากนี้ยังขุดพบเทวาลัยและเทวรูป
ต่าง ๆ อันเกี่ยวกับศาสนาฮินดูที่ " โบราณสถานเมืองศรีมโหสถ " ด้วย ก่อนกลับบ้านอย่าลืมแวะอุดหนุนผลิตภัณฑ์สมุนไพรของคนไทยและเที่ยวชม " ศึกเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ " ซึ่งภายในจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์
ทางการแพทย์แผนไทย

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ:

ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ประดิษฐานอยู่ ณ สี่แยกเนินหอม อยู่ห่างจากตัวเมืองปราจีนบุรีไปทางทิศเหนือ ศาลแห่งนี้เป็นที่ประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ในท่าประทับยืน จุดประสงค์ในการสร้างศาลเพื่อเป็นที่ระลึกถึงพระองค์ท่านในคราวกรีฑาทัพจากกรุงศรีอยุธยา

โบราณสถานเมืองศรีมโหสถ
ตั้งอยู่ที่บ้านโคกวัด ต.โคกปีบ สันนิษฐานว่าโบราณสถานสร้างขึ้นในสมัยทวารวดี ภายในเมืองมีโบราณสถาน เนินดิน สระน้ำ บ่อน้ำ กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปกว่า ๑๐๐ แห่ง

เทวสถานพานหิน
ตั้งอยู่ที่บ้านโคกขวาง ต.หนองโพรง เป็นโบราณสถานที่ก่อด้วยศิลาแลงรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดใหญ่ มีมุขยีนออกไปทั้งสี่ด้าน สันนิษฐานว่าประดิษฐานเทวรูปพระนารายณ์ มีอายุในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ - ๑๓ ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๑ แห่งเจนละ ตรงกลางของซากเทวาลัยมีฐานของเทวรูปซึ่งแต่เดิมตะแคงอยู่ลักษณะคล้ายพาน จึงเรียกว่า พานหิน

อุทยานแห่งชาติทับลาน
ครอบคลุมพื้นที่ของ ต.บุพราหมณ์ ในเขตอ.นาดี จ.ปราจีนบุรี อ.ปักธงชัย อ.วังน้ำเขียว อ.ครบุรี อ.เสิงสาง จ.นครราชสีมา และ อ.ประคำ จ.บุรีรัมย์ ภายในอุทยานฯ มีสถานที่น่าสนใจ ได้แก่ ป่าลานและสวนพักผ่อนหย่อนใจ น้ำตกทับลานหรือน้ำตกเหวนกกก อ่างเก็บน้ำทับลาน น้ำตกห้วยใหญ่

แก่งหินเพิง
ตั้งอยู่ที่ต.สะพานหิน อ.นาดี เป็นแก่งหินขนาดใหญ่ที่สวยงามอยู่ในลำน้ำใสใหญ่ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่เหมาะแก่การล่องเรือยางที่ท้าทาย และสนุกสนาน ช่วงฤดูที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวคือ ราวเดือนกรกฎาคม - พฤศจิกายน

ต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ์
อยู่ในเขตวัดต้นโพธิ์ ต.โคกปีบ ตามตำนานกล่าวว่า พระเจ้าทวานัมปะยะดิษฐ์ เจ้าครองเมืองศรีมโหสถในสมัยขอมเรืองอำนาจทรงเลื่อมใสในพุทธศาสนา จึงได้ส่งคณะฑูตเดินทางไปขอกิ่งต้นโพธิ์ที่พระพุทธเจ้าประทับเมื่อคราวตรัสรู จากเจ้าผู้ครองนครปาตุลีบุตร ประเทศอินเดีย แล้วนำกิ่งโพธินั้นมาปลูกที่วัดต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ ถือว่าเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดปราจีนบุรี ในวันวิสาขบูชาจะมีงานนมัสการต้นพระศรีมหาโพธิ

กลุ่มโบราณสถานสระมรกต
ตั้งอยู่ที่วัดสระมรกต ต.โคกไทย เป็นกลุ่มโบราณสถานทางพุทธศาสนาขนาดใหญ่ ประกอบด้วยสิ่งก่อสร้างศิลาแลงและอิฐ ระหว่างการขุดแต่งได้ค้นพบรอยพระพุทธบาทคู่ สลักอยู่บนศิลาแลง ที่ฝ่าพระบาทสลักรูปธรรมจักรนูนทั้งสองข้าง และยังมีการสลักรูปกากบาท โดยที่ตรงกลางมีหลุมสำหรับใช้ปักเสา สันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อปักฉัตรหรือร่ม รอยพระพุทธบาทคู่นี้คาดว่าสร้างขึ้นครั้งแรกสมัยทวารวดีถึงสมัยลพบุรี นับเป็นรอยพระพุทธบาทที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดในประเทศ

ตึกเจ้าพระยาอภัยภูเบศร
อยู่ภายในโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรถนนปราจีนอนุสรณ์ ห่างจากตัวเมืองประมารณ ๒.๕ กม. เป็นตึกที่เจ้าพระยาอภัยภูเบศรสร้างขึ้นโดยทรัพย์สินส่วนตัว ในปี พ.ศ. ๒๔๕๒ เพื่อถวายเป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในคราวเสด็จประพาสมณฑลปราจิณ ปัจจุบันกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแล้ว ภายในตึกจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร โดยจะเป็นศูนย์การรวบรวมอนุรักษ์ตำราไทย สมุนไพรไทย การแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านของจ.ปราจีนบุรี

สถานที่สถานที่สถานที่สถานที่ไหว้พระขอพร
วัดแก้วพิจิตร ตั้งอยู่ริมฝั่งด้านขวาของแม่น้ำบางปะกงในเขตเทศบาลเมืองปราจีน วัดโบสถ์ อยู่ทางทิศตะวันตกของตัวเมืองปราจีนบุรี ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำบางปะกง

งานเทศกาลประเพณีของจังหวัด
งานมาฆปูรีศรีปราจีน จัดตรงกับวันมาฆบูชาเป็นประจำทุกปี ณ วัดสระมรกต อ.ศรีมโหสถ
งานแห่บั้งไฟ จัดตรงกับวันวิสาขบูชาของทุกปี ที่วัดต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ อ.ศรีมโหสถ
งานวันเกษตร และของดีเมืองปราจีน จัดขึ้นราวเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน ของทุกปี ที่บริเวณลานหน้าศาลากลางจังหวัด
งานสัปดาห์ล่องแก่งหินเพิง จัดราวเดือนสิงหาคม - กันยายน ของทุกปี บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ที่ ๙ อ.นาดี
งานแข่งเรือยาวประเพณี จัดช่วงสัปดาห์ที่สองของเดือนกันยายนของทุกปีที่แม่น้ำบางปะกง หน้าที่ว่าการอำเภอเมือง

กิจกรรมท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
เดินป่าในอุทยานแห่งชาติทับลานตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ครอบคลุมของ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี อ.วังน้ำเขียว อ.ปักธงชัย อ.ครบุรี อ.เสิงสาง จ.นครราชสีมา อ.ปะคำ จ.บุรีรัมย์ มีเส้นทางเดินป่าหลายเส้นทางได้แก่ เส้นทางจากห้วยคำภู ต.แก่งดินสอเขาทุ่ง ระยะทางไป - กลับประมาณ ๓๒ กม. เดิน ๒ วัน ตามเส้นทางจะได้พบเห็นพืชพันธุ์หลากหลายชนิด อาทิ ดงเฟิร์น กล้วยไม้ป่า เอื้องม้าวิ่ง เอื้องนวลจันทร์ รองเท้านารี ทุ่งดอกกระดุมเงิน รวมทั้งสัตว์ป่นานาชนิด เช่น วัวแดง หมาใน หมีควาย กระทิงและเสือ นอกจากนี้ยังได้พบก้อนหินรูปร่างประหลาดมองคล้ายตู้รถไฟ เรียงรายเป็นจำนวนมาก ดูสวยงามแปลกตา และเส้นน้ำตกเหวนกกก น้ำตกห้วยใหญ่ ทุ่งตู้รถไฟ เขื่อนลำปลายมาศเป็นต้น ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ อุทยานแห่งชาติ ทับลาน ตู้ ปณ. ๓๗ ปท. อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี ๒๕๑-๑๐ โทร. ๒๑๙-๔๐๘ ล่วงหน้าอย่างน้อย ๒ วัน

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

สำนักงานจังหวัดปราจีนบุรี โทร. 0 3745 4005-6
ที่ว่าการอำเภอนาดี โทร. 0 3728 9124, 0 3728 9074
โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร โทร. 0 3721 1088, 0 3721 6145-64
โรงพบาบาลศรีมโหสถ โทร. 0 3727 6297
สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง โทร. 0 3721 1058
สถานีตำรวจภูธรอำเภอศรีมหาโหสถ โทร. 0 3727 6123
กองกำกับการตำรวจภูธรจังหวัดปราจีนบุรี โทร. 0 3721 1135
สถานีเดินรถโดยสารประจำทาง โทร. 0 3721 1292
สถานีรถไฟ โทร. 0 3721 1120

รูปภาพ จาก Google: