รหัสทางไกล: 054
รหัสไปรษณีย์: 55000
ต้นไม้ประจำจังหวัด: เสี้ยวดอกขาว (Bauhinia variegata)
ระยะทาง: 668 กม. กรุงเทพฯ-น่าน

พื้นที่:11,472.072 ตร.กม.
ประชากร:480,935 คน
แผนที่:แผนที่ท่องเที่ยว | แผนที่ตัวเมือง
โรงแรมที่พัก:โรงแรมที่พัก
สินค้า OTOP: เหล้าอุ  ต.สะเนียง  ; ผ้าไหมทอมือลายน้ำไหล  ผ้าปักชนบท  ต.กองควาย  ; ผ้าลายน้ำไหล  3 มิติ ต.ในเวียง ; ผ้าทอลายโบราณ  ต.ไชยวัฒนา   ;แจกันผลิตจากหญ้าสามเหลี่ยม  ต.ภูฟ้า  ; ดอกไม้ประดิษฐ์จากกระดาษสา  ต.ดู่ใต้
Website:น่าน

แข่งเรือลือเลื่อง เมืองงาช้างดำ จิตรกรรมวัดภูมินทร์
แดนดินส้มสีทอง เรืองรองพระธาตุแช่แห้ง

น่าน มีพื้นที่ 11,472,076 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 7 ล้านไร่เศษ อาณาเขตทิศเหนือและทิศตะวันออกจดสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ทิศใต้จดจังหวัดอุตรดิตถ์ ทิศตะวันตกจดจังหวัดแพร่ พะเยา และเชียงราย

ความที่เป็นเมืองชายแดนแห่งล้านนาตะวันออกอันอุดมไปด้วยวัฒนธรรม ที่หลอมรวมจากเทือกเขาสูงถึงพื้นราบทำให้เสน่ห์ของเมืองน่านยั่งยืนมาจนถึงทุกวันนี้ ประกอบกับลักษณะภูมิประเทศที่เป็นท้องทะเลแห่งขุนเขา อีกทั้งสายลมหนาวและสายหมอกที่พัดผ่าน ทุ่งข้าวสีเขียวฉ่ำฝน หรือ เหลืองทองพร้อมจะเก็บเกี่ยว ยังทำให้ผู้มาเยือนเก็บความประทับใจกลับไปด้วย ป้อมปราการธรรมชาติที่บดบังเมืองน่านจากคนต่างถิ่นก็คือเทือกเขาผีปันน้ำและหลวงพระบาง

พื้นที่ป่าของเมืองน่านมีประมาณ 5 ล้านไร่ เมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่ทั้งจังหวัดประมาณ 7 ล้านไร่ ถือว่ามีความอุดมสมบูรณ์มาก ชาวบ้านเชื่อว่ามนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติจึงไม่สามารถฝืนกฎของธรรมชาติได้ พวกเขาจะไม่ตัดไม้ หรือถางป่าทำไร่ในพื้นที่ลุ่มน้ำ พวกเขาดูแลรักษาภูเขาและป่าไม้ด้วยความเคารพ ชาวเขาเผ่าต่างๆ เช่น ขมุ ลัวะ และเมี่ยน เชื่อว่ามีดวงวิญญาณที่รักษาป่า

พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำของจังหวัดน่านมีเพียง ร้อยละ 14 เท่านั้น จะกระจัดกระจายอยู่ตามหุบเขาในอำเภอต่างๆ ชุมชนตามที่ราบลุ่มเหล่านี้จะใช้ระบบการทดน้ำท้องถิ่น ใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านในการจัดการทรัพยากรน้ำเพื่อการเกษตร ทุกปีเครือข่ายชุมชนที่ใช้ระบบการประปาร่วมกัน โดยเฉพาะ ไทลื้อ ลาวพวน จะร่วมกันจัดงานสักการะดวงวิญญาณที่เฝ้าดูแลรักษาป่า

แม่น้ำที่เป็นเสมือนเส้นเลือดของชาวน่าน คือ แม่น้ำน่าน มีต้นกำเนิดจากดอยขุนน้ำน่าน ตำบลขุนน่าน อำเภอบ่อเกลือ ซึ่งจะไหลขึ้นเหนือไปทางอำเภอทุ่งช้าง ก่อนจะไหลลงใต้ ไปยังอำเภอปัว, ท่าวังผา, เมืองน่าน, เวียงสา หลังจากนั้นจะไหลลงไปยังจังหวัดอื่น คือ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก และ พิจิตร จึงไปรวมกับแม่น้ำยมที่อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ และแม่น้ำเจ้าพระยาที่ปากน้ำโพ นครสวรรค์ ร้อยละ 40 ของลำน้ำน่านนั้นหล่อเลี้ยงลำน้ำเจ้าพระยา

ความเกี่ยวดองกันด้วยศรัทธาในพุทธศาสนา วัฒนธรรมประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และความหวงแหนในทรัพยากรธรรมชาติที่มีร่วมกันทำให้ชาวน่านมีเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง เรียนรู้ที่จะยู่กับความเปลี่ยนแปลงแต่ยังคงตระหนักถึงความเป็นตัวเองอยู่เสมอ อันจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

น่านดินแดนแห่งต้น "ชมพูภูคา" พันธุ์ไม้หายากของโลกที่ใกล้จะสูญพันธุ์พบได้ที่ "อุทยานแห่งชาติดอยภูคา" หากจะเที่ยวชมประวัติศาสตร์ดูโบราณสถานสำคัญของจังหวัดนี้อย่าพลาดชม "วัดภูมินทร์ " โดเด่นด้วยภาพจิตรกรรมฝาผนังและพระประธานจตุรทิศ สภาพทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่บริเวณนี้ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงแบบเดียวกับแพะเมืองผีของจังหวัดแพร่ เรียกว่า "เสาดินนาน้อย" หรือ "ฮ่อมจ๊อม" ตั้งอยู่ใน "อุทยานแห่งชาติศรีน่าน" ซึ่งในฤดูหนาวนักท่องเที่ยวนิยมมาชมทะเลหมอกที่ "ผาเชิดชู"ในอุทยานแห่งนี้ ทุกวันนี้การ "ล่องแก่งแม่น้ำว้า"ตอนกลางที่ได้รับการยอมรับว่าสนุกที่สุดในเมืองไทย เป็นกิจกรรมท้าท้ายนักท่องเที่ยวผู้ชอบผจญภัยที่มิอาจพลาดได้เลยทีเดียว

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ:

อำเภอเมือง
วัดพญาวัด ตั้งอยู่ที่บ้านพญาวัด ตำบลดู่ใต้
วัดพระธาตุเขาน้อย องค์พระธาตุตั้งอยู่บนตยอดดอยเขาน้อย
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน อยู่ที่ถนนผากอง ตรงข้ามกับวัดพระธาตุช้างคำ
วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร ตั้งอยู่ที่ ถนนสุริยพงษ์
วัดภูมินทร์ เป็นวัดหลวง ตั้งอยู่ในเขตพระนครดังปรากฏชื่อตำบลในเวียงในปัจจุบัน
วัดมิ่งเมือง ตั้งอยู่ที่ถนนสุริยพงค์ สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๐
วัดสวนตาล อยู่ที่ถนนมหายศ สร้างขึ้นโดยพระนางปทุมวดี เมื่อ พ.ศ. ๑๗๗๐
วัดพระบรมธาตุแช่แห้ง เป็นปูชนียสถานศักดิ์สิทธ์ตั้งอยู่บนเนินทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่าน สถานที่เตาเผาและเครื่องเคลือบบ้านบ่อสวก
วนอุทยานถ้ำผาตูบ อยู่ที่ตำบลผาสิงห์ ห่างจากตัวจังหวัด ๑๒ กิโลเมตรสถานที่น่าสนใจในวนอุทยานถ้ำผาตูบ ได้แก่ ถ้ำพระ ถ้ำบ่อน้ำทิพย์ ถ้ำขอน ถ้ำเจดีย์แก้วและจุชมวิว

อำเภอนาน้อย
อุทยานแห่งชาติศรีน่าน มีพื้นที่ครอบคลุมพื้นที่อำเภอต่าง ๆ ในจังหวัดน่าน ได้แก่ เวียงสา นาน้อย และนาหมื่น สถานที่น่าสนใจในอุทยาน ได้แก่ ผาชู้ เสาดินนาน้อย (ฮ่อมจ๊อม) คอกเสือ แก่งหลวง ถ้ำผาสิงห์และดอยเสมอดาว

อำเภอบ้านหลวง
อุทยานแห่งชาตินันทบุรี ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมืองและอำเภอบ้านหลวง รวมทั้งพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าน้ำยาว - น้ำสวก และป่าสงวนแห่งชาติถ้ำพุเตย สถานที่น่าสนใจในอุทยานฯ คือ ดอกผาจิ และดอยวาว

อำเภอท่าวังผา
หมู่บ้านไทยลื้อหนองบัว อยู่ที่บ้านหนองบัว ตำบลป่าคา
วัดหนองบัว ตั้งอยู่ในหมู่บ้านหนองบัว ตำบลป่าคา

อำเภอปัว
ต้นดิกเดียม ต้นไม้ที่มีลักษณะพิเศษคือใบจะไหวสั่นทุกครั้งที่ถูกคนสัมผัสและมีเพียงต้นเดียวในโลก
วัดพระธาตุเบ็งสกัด ไปตามเส้นทาง ๑๒๕๖ ทางเข้าตรงข้ามโรงเรียนวรนคร
วัดต้นแหลง ตั้งอยู่ในตัวเมืองปัว จากอำเภอเมืองไปตามทางหลวงหมายเลข ๑๐๘๐
อุทยานแห่งชาติดอยภูคา ครอบคลุมพื้นที่หลายอำเภอ ได้แก่ ท่าวังผา ปัวเชียงกลาง ทุ่งช้าง บ่อเกลือ สันติสุข และแม่จริม สถานที่น่าสนใจในอุทยานฯ ได้แก่เส้นทางศึกษาธรรมชาติชมพูภูคา น้ำตกศิลาเพชร ถ้ำผาแดง ถ้ำผาฆ้อง น้ำตกต้นตองดอยภูแว น้ำตกภูฟ้า

อำเภอเชียงกลาง
วัดหนองแดง อำเภอเชียงกลางสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.๒๓๓๐ โดยชาวไทลื้อร่วมกับไทพวน

อำเภอทุ่งช้าง
อนุสาวรีย์วีรกรรม พลเรือน ตำรวจ ทหาร ทุ่งช้าง หรือ อนุสาวรีย์วีรกรรมทุ่งช้างสร้างขึ้นเพื่อรำลำถึงวีรชนผู้พลีชีพเพื่อปกป้องแผ่นดินไทย
โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคง (พมพ.) บ้านมณีพฤกษ์ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางเกษตร มีโครงการทดทองปลูกผลไม้เมืองหนาว สถานที่น่าสนในบริเวณบ้านมณีพฤกษ์ ได้แก่ ถ้ำผาผึ้ง ดอยผาผึ้ง

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ
อนุสรณ์สถานยุทธภูมิบ้านห้วยโก๋นเก่า
ตลาดชายแดนบ้านห้วยโก๋น อยู่บริเวณด่านผ่านแดนบ้านห้วยโก๋น ด่านตรงข้ามคือเมืองน้ำเงิน แขวงไชยะบุรี สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

อำเภอบ่อเกลือ
บ่อเกลือสินเธาว์ อยู่ห่างจากตัวเมืองน่าน ๘๐ กิโลเมตร ชาวอำเภอบ่อเกลือนากจากจะมีอาชีพทำนาทำไร่แล้วยังมีอาชีพทำเกลือสินเธาว์อีกด้วย โดยมีสถานที่เกลือสินเธาว์อยู่บนภูเขา

อำเภอแม่จริม
อุทยานแห่งชาตแม่จริม (ล่องแก่งลำน้ำว้า) อยู่ในเขตอำเภอแม่จริม สถานที่น่าสนใจในอุทยานฯได้แก่ ภาพเขียนสีโบราณที่เขาหน่อ

สถานที่สถานที่สถานที่สถานที่ไหว้พระขอพร
วัดพญาวัด วัดพระธาตุเขาน้อย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร วัดภูมินทร์ วัดมิ่งเมือง วัดสวนตาล

งานเทศกาลประเพณีของจังหวัด
งานประเพณีไหว้พระธาตุ ในรอบปีมีงานประเพณีบูชาพระธาตุสำคัญ ได้แก่
งานนมัสการพระธาตุเบ็งสกัด ในเดือดมกราคม
งานประเพณี "หกเป็งไหว้สามหาธาตุแช่แห้ง" ประมาณปลายเดือนกุมภาพันธ์มีนาคม
งานประเพณีนมัสการพระธาตุเขาประมาณเดือนพฤษภาคมและงานประเพณีนมัสการสรงน้ำพระเจ้าทองทิพย์ วัดสวนตาลช่วงเทศกาลสงกรานต์ ๑๒-๑๕ เมษายน
งานตานก๋วยสลาก งานแห่คัวตานหรือครัวทาง
พิธีสืบชะตา
งานแข่งเรือประเพณีฉลองงาช้างดำจังหวัดน่าน
งานเทศกาลส้มสีทองและงานกาชาดจังหวัดน่าน จัดขึ้นจัดขึ้นในช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี

กิจกรรมท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
ปั่นจักรยานเสือภูเขา - เดินป่าลำน้ำแปง - ล่องแก่งลำน้ำว้า , ขับรถชมวิวเดินป่าเลียบลำน้ำแปง - ล่องแก่งลำน้ำว้า, เดินป่าบ้านน้ำพาสู่บ้านร่มเกล้า - เดินป่าเลียบลำน้ำแปง - ล่องแก่งลำน้ำว้า, ปีนเขาหน่อ - ดูภาพเขียนสี - ล่องแก่งลำน้ำว้า

หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ

ท่าอากาศยานจังหวัดน่าน ถ.วรวิชัย โทร. 0 5471 0270
บริษัทการบินไทย จำกัด ถ.มหาพรหม โทร. 0 5471 0377
โรงพยาบาลจังหวัดน่าน ถ.วรวิชัย โทร. 0 5471 0138
สถานีตำรวจภูธร ถ.สุริยะพงษ์ โทร. 0 5475 1681
สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ถ.น่าน-ทุ่งช้าง อ.ทุ่งช้าง โทร. 0 5479 5009
สำนักงานจังหวัดน่าน ถ.สุริยะพงษ์ โทร. 0 5471 0341
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัด ถ.สุริยพงษ์ โทร. 0 5477 3047
หอการค้าจังหวัดน่าน โทร. 0 5477 4499

รูปภาพ จาก Google: