รหัสทางไกล: 073
รหัสไปรษณีย์: 96000
ต้นไม้ประจำจังหวัด: ตะเคียนชันตาแมว (Balanocarpus heimii)
ระยะทาง: 1,149 กม. กรุงเทพฯ-นราธิวาส

พื้นที่:4,475.43 ตร.กม.
ประชากร:691,929 คน
แผนที่:แผนที่ท่องเที่ยว | แผนที่ตัวเมือง
โรงแรมที่พัก:โรงแรมที่พัก
สินค้า OTOP: ส้มแขกแปรรูป ต.ตันหยงมัส ; ผ้าเช็ดหน้า ต.ลำภู ; ผ้าพันตัวชายหาด ต.ลำภู ; ผ้าคลุมผมสตรีปักจักร ต.ช้างเผือก ; ผ้าพันคอ ต.ลำภู ; เสื้อเชิ้ต/ผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก ต.กะลุวอเหนือ ; ชุดละหมาด ต.บาเจาะ ; กระเป๋า กระจูด ต.โคกเคียน
Website:นราธิวาส

ทักษิณราชตำหนัก ชนรักศาสนา
นราทัศน์เพลินตา ปาโจตรึงใจ สถานที่ใหญ่แร่ทอง ลองกองหอมหวาน

แต่เดิม บ้านบางนรา หรือ มะนาลอ เป็นเพียงหมู่บ้านหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำบางนราใกล้กับทะเล ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) บ้านบางนราถูกจัดอยู่ในเขตปกครองของเมืองสายบุรี ครั้นต่อมาเมื่อปัตตานีได้รับการยกฐานะเป็นมณฑล บ้านบางนราจึงย้ายมาสังกัดเมืองระแงะที่อยู่ในมณฑลปัตตานี กระทั่งปี พ.ศ. 2449 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) บ้านบางนราได้เจริญเป็นชุมชนใหญ่ มีการค้าทั้งทางบกและทะเลคึกคักมาก จึงได้ย้ายที่ว่าการจากเมืองระแงะมาตั้งที่บ้านมะนาลอ และพ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) เสด็จพระราชดำเนินมาถึงบางนรา และได้พระราชทานชื่อ "นราธิวาส" แปลว่า "ที่อยู่ของคนดี"

ปัจจุบันเป็นจังหวัดหนึ่งในห้าจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่อยู่ในโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ
(IMT-GT Growth Triangle Development Project) มีศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ และการท่องเที่ยวเมืองชายแดนอยู่ที่อำเภอสุไหงโกลก ที่ชาวมาเลเซีย และสิงคโปร์มาเที่ยวพักผ่อนและซื้อสินค้ารวมทั้งเป็นพื้นที่ที่มีการถ่ายเทวัฒนธรรมรวมทั้งสินค้านำเข้า ส่งออกซึ่งกันและกัน

ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม มีภาษายาวีเป็นภาษาพูดและภาษาเขียนที่ใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน ภาษายาวีมีต้นกำเนิดจากภาษามาลายูซึ่งเป็นภาษาพูดและนำสระและพยัญชนะจากภาษาอาหรับมาใช้ประกอบกัน

จังหวัดนราธิวาส มีพื้นที่ทั้งหมด 4,475.43 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกของแหลมมลายู ทิศเหนือจดจังหวัดปัตตานีและอ่าวไทย ทิศตะวันตกจดจังหวัดยะลา ทิศตะวันออกจดอ่าวไทยและประเทศมาเลเซีย และทิศใต้จดรัฐกลันตันของประเทศมาเลเซีย สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นป่าและภูเขาประมาณ 2/3 ของพื้นที่ทั้งหมด พื้นที่ราบส่วนใหญ่อยู่ติดกับบริเวณอ่าวไทยซึ่งเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ 4 สาย คือ แม่น้ำสายบุรี แม่น้ำบางนรา แม่น้ำตากใบ และแม่น้ำสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาสมีภูมิอากาศแบบร้อนชื้น มีเพียง 2 ฤดู คือ ฤดูร้อน และฤดูฝน ช่วงที่ฝนตกมากที่สุด คือ ช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม

หาดนราทัศน์ สถานที่ท่องเที่ยวเชิดหน้าชูตาของชาวเมือง ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองนราธิวาสเป็นชายหาด
ขาวละเอียดสลับไปกับทิวสนส่วนที่ "น้ำตกปาโจ" สถานที่เถาไม้เลื้อย ใบสีทอง ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้พันธุ์ใหม่ที่มีสถานที่เดียว
ในโลก โดยชาวบ้านเรียกว่า ใบไม้ใทอง คือเมื่อใบเปลี่ยนจากสีขาวไปเป็นใบแห้ง จะเป็นสีประกายคล้ายทอง
สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญอีกแห่งคือ "ศูนย์วิจัยธรรมชาติป่าพรุสิริธร" (พรุโต๊ะแดง) เป็นป่าพรุแห่งเดียวที่คง-
ความอุดมสมบูรณ์ไว้ที่สุด จนได้ชื่อว่า "ป่าเดียว น้ำเดียว ในแดนดิน " เหมะที่จะชมพันธุ์ไม้ นก และปลาชนิดต่างๆ
ในฐานะเมืองสุดแดนใต้ติดต่อกับพรมแดนมาเลเซีย ที่ "ด่านสุไหงโก-ลก" เป็นช่องทางการท่องเที่ยวและ
ค้าขายระหว่างประเทศที่นักท่องเที่ยวมักไปเยือน
"ประเพณีการแข่งเรือกอและด้วยฝีพาย" จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ:

มัสยิดกลาง (เก่า)
มัสยิดกลางหลังเก่านี้ ชื่อว่า มัสยิดยุมอียะห์ หรือมัสยิดรายอตั้งอยู่ทางเหนือของตัวเมืองห่างจากศาลากลางจังหวัด ขึ้นไปตามถนนพิชิตบำรุงก่อนกถึงหอนาฬิกาเล็กน้อย เป็นมัสยิดเก่าแก่คู่บ้านเมืองนราธิวาส และเป็นที่ตั้งของสุสานเจ้าเมืองเก่า

มัสยิดกลาง (ใหม่)
ตั้งอยู่ที่บ้านบางนรา ก่อนถึงหาดนราทัศน์ เป็นมัสยิดกลางประจำจังหวัดแห่งที่ ๒ สร้างเป็นอาคาร ๓ ชั้น แบบอาหรับ ชั้นล่างจะเป็นห้องประชุมใหญ่ ห้องทำละหมาดอยู่ ๒ ชั้น บน มีหอสูงส่งสัญญาณอาซานเรียกชาวมุสลิมเข้ามาละหมาด
วนอุทยานอ่าวมะนาว ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ ๑ ต.กะลุวอเหนือ อ.เมือง ตามทางหลวงหมายเลข ๔๐๘๔ (นราธิวาส - ตากใบ) ประมาณ ๓ กม. และมีทางแยกไปสู่หาดอีก ๓ กม. เป็นชายหาดยางต่อเนื่องจากชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกของจังหวัดปัตตานี

หมู่บ้านยะกัง
เป็นชุมชนเก่าตั้งแต่นราธิวาสยังเป็นหมู่บ้านบางนรา ปัจจุบันเป็นสถานที่ผลิตผ้าปาเต๊ะ หรือ ผ้าบาติก อยู่ห่างจากศาลากลาง จ. ไปตามทางหลวงสาย ๔๐๕๕ ( อ.เมือง - อ.ระแงะ) ระยะทางประมาณ ๔กม. เลี้ยวเข้าถนนยะกัง ๑ ซอย ๖ ประมาณ ๗๐๐ ม.

ด่านสุไหงโกลก
อยู่ห่างจากสถานีรถไฟสุไหงโกลก ประมาณ ๑ กม. จากตัวเมืองนราธิวาสไป อ.สุไหงโกลกมี ๒ เส้นทาง คือ ใช้ทางหลวงหมายเลข ๔๐๕๕ (นราธิวาส-ระแงะ) แล้วแยกซ้ายที่บ้านมะนังตายอ ไปตามเส้นทางหมายเลข ๔๐๕๖ ผ่าน อ.สุไหงปาดี เข้าสู้ อ.สุไหงโกลก หรืออาจใช้ทางหลวงหมายเลข ๔๐๘๔ จากตสัวเมืองนราธิวาสไปยัง อ.ตากใบ แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่เส้นทางหมายเลข ๔๐๕๗ (ตากใบ - สุไหง - โกลก ) เป็นระยะทาง ๖๖ กม.

น้ำตกฉัตรวาริน
อยู่ที่ ต.โต๊ะเด็ง ไม่ไกลจากตัวเมือง ไปตามทางหลวงหมายเลข ๔๐๕๖ ถึงโรงพยาบาลสุไหงปาดีแล้วเลี้ยวซ้ายไปตามถนนอี ๖ กม. เป็นน้ำตกขนาดกลางมีน้ำตลอดปี
อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโด - สุโหงปาดี สมัยก่อนเทือกเขาบูโด - สุไหงปาดีเป็นส่วนหนึ่งของทิวเขาสันกาลาคีรีที่แบ่งเขตแดนไทย - มาเลเซีย เคยเป็นที่ซ่องสุมของผู้ก่อการร้าย จึงไม่ค่อยมีผู้ใดเข้ามาสัมผัสความมหัศจรรย์ของผืนป่าดงดิบแห่งนี้ เมื่อสถานการณ์คลี่คลายลง ในปี พ.ศ. ๒๕๑๗ กรมป่าไม้จึงจัดตั้งวนอุทยานน้ำตกปาโจและกลายมาเป็นอุทยานแห่งชาติบูโด - สุไหงปาดี ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ ๒๙๔ ตร.กม. ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของนราธิวาส ยะลา และปัตตานี

สถานที่ไหว้พระขอพร
วัดชลธาราสิงเห ตั้งอยู่หมู่ ๓ ต.เจ๊เห อ.ตากใบ หลวงพ่อแดงวัดเชิงเขาตั้งอยู่ที่หมู่ ๔ บ้านเชิงเขา ต.ปะลุกาสาเมาะ
หลวงพ่อแดงวัดเชิงเขา ตั้งอยู่ที่หมู่ ๔ บ้านเชิงเขา ต.ปะลุกาสาเมาะ อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทาง จ.ปัตตานี ประมาณ ๑๓ กม. มีทางแยกจากถนนเพชรเกษมเลี้ยวซ้ายที่บ้านต้นไทรระยะทาง ๕.๕ กม.

งานเทศกาลประเพณีของจังหวัด
งานของดีเมืองนรา งานจัดให้มีขึ้นประมาณเดือนกันยายนของทุกปี
งานเสื่อกระจูด จัดขึ้นในช่วงใกล้เคียงกับการแข่งเรือกอและ - เรือยาวหน้าพระที่นั่งบริเวณศาลาประชาคม
งานสมโภชเจ้าแม่โต๊ะโมะ กำหนดจัดงานประมาณวันที่ ๒๓ เดือน ๓ ของทุกปี

กิจกรรมท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
ส่องสัตว์ นักท่องเที่ยวที่ชอบการเดินชมธรรมชาติ ในป่าพรุ ก็สามารถสัมผัสได้ที่ศูนย์วิจัยและศึกษาธรรมชาติป่าพรุสิรินธร ช่วงเวลาที่เหมาะสมแก่การท่องเที่ยวคือ เดือน กุมภาพันธ์ - เมษายน เพราะฝนจะตกน้อยที่สุด เนื่องจากป่าพรุมีภูมิอากาศแบบคาบสมุทร ฉะนั้นจึงมีฝนตกชุกตลอดปี

รูปภาพ จาก Google: